Διπλό είναι το στοίχημα για την επόμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας που θα προκύψει από τις βουλευτικές εκλογές. Η ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου της χώρας με πλοία πράσινης τεχνολογίας, που κάτω υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαν να κατασκευαστούν στα ελληνικά ναυπηγεία, αλλά και η αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης με την κατάθεση και σχετικού νομοσχεδίου, θα αποτελέσουν δύο από τις βασικότερες προτεραιότητες του νέου υπουργού.
Ψηλά στην ατζέντα του προγραμματισμού των θεμάτων θα βρεθούν η βελτίωση του συστήματος λιμενικής διακυβέρνησης, η συνέχιση των έργων ύδρευσης στον νησιωτικό χώρο, για τα οποία έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση πάνω από 1 δισ. ευρώ, αλλά και η συνέχιση του εξοπλιστικού προγράμματος του Λιμενικού Σώματος.
Αναφορικά με το σύστημα λιμενικής διακυβέρνησης, στελέχη του λιμενικού συστήματος επισημαίνουν την ανάγκη ανανέωσής του και συγκέντρωσης εποπτείας των διοικήσεων των λιμένων που δεν έχουν ιδιωτικοποιηθεί, αλλά και των λιμενικών ταμείων, που πολλά από αυτά είναι υπό την εποπτεία του υπουργείου Εσωτερικών, κάτω από την ομπρέλα ενός νέου φορέα υπό την εποπτεία του υπουργείου Ναυτιλίας.
Χρηματοδοτικό ταμείο
Για το θέμα της ακτοπλοΐας η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας είχε εξαγγείλει τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού ταμείου προκειμένου οι πλοιοκτήτριες εταιρείες να μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση για την κατασκευή νεότευκτων πλοίων με μειωμένες εκπομπές αερίων ρύπων βάσει των προϋποθέσεων που έχει ορίσει η Ε.Ε. έως το 2030 στο πλαίσιο του «Fit for 55».
Προκειμένου να μπορέσει να προχωρήσει η υλοποίησή του θα πρέπει να προκηρυχθεί διεθνής διαγωνισμός για την πρόσληψη συμβούλου για να τρέξει τη σύνταξη σχετικής μελέτης για το συγκεκριμένο θέμα.
Η σχετική μελέτη, που θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF) και θα παραδοθεί στη συνέχεια στο υπ. Ναυτιλίας, θα προσδιορίζει τις χρηματοδοτικές ανάγκες για την ανανέωση του στόλου, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα που αφορούν την προτεινόμενη τεχνολογία αλλά και τα χαρακτηριστικά του υφιστάμενου στόλου. Επίσης θα πρέπει να περιλάβει μελέτη κόστους – οφέλους με προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού, ενώ θα πρέπει να παραδώσει και επιχειρησιακό σχέδιο για το εργαλείο χρηματοδότησης με στόχους χρηματοοικονομικής πρόβλεψης.
Το Ναυτικό Επιμελητήριο σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ) αναμένεται να ορίσουν το πλαίσιο της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, καθώς όποιος πλοιοκτήτης χρηματοδοτείται από το Ταμείο θα πρέπει να δεσμεύεται ταυτόχρονα για τη δρομολόγηση και παραμονή του πλοίου του μόνο στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, το κόστος των αλλαγών στην ακτοπλοΐα μέσα στην επόμενη 10ετία αναμένεται να ανέλθει περίπου στα 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στελέχη της αγοράς στην ακτοπλοΐα τονίζουν αυτή τη στιγμή ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία που να πληρούν τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς που έχει θέσει η Ε.Ε. έως το 2030, κρίνοντας επιτακτική την ανάγκη για το χτίσιμο νέων πλοίων.
Σημειώνεται ότι το Συμβούλιο Υπουργών Θαλάσσιων Μεταφορών της Ε.Ε., μετά από πρωτοβουλία του υπουργείου Ναυτιλίας, προχώρησε σε παράταση εξαίρεσης για τον κλάδο της ακτοπλοΐας από την εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού «FuelEU Maritime» έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029 για ακτοπλοϊκά πλοία που είναι μόνο δρομολογημένα σε λιμένες νησιών με λιγότερους από 200.000 κατοίκους.
Ολιστική αντιμετώπιση
Το επόμενο βήμα είναι υλοποίηση του σχεδίου νόμου πραγματικής και ουσιαστικής αναβάθμισης της ναυτικής εκπαίδευσης. Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση θα επιδιώκεται η ολιστική διαχείριση και αντιμετώπιση της ναυτικής εκπαίδευσης από το Λύκειο μέχρι τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού και η προσαρμογή στα νέα δεδομένα του ναυτικού επαγγέλματος.
Το υπουργείο Ναυτιλίας ήδη έχει προχωρήσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ναυτικής εκπαίδευσης μέσα από τις 11 παρεμβάσεις, ενώ με την πολύτιμη συνεργασία του Ιδρύματος Ευγενίδου αναβαθμίστηκε οργανωτικά καλύπτοντας κενά ετών στη σχέση σπουδαστή-εκπαιδευτικού-διοίκησης-πλοιοκτητών.
Το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο υπολογίζει ότι μέχρι το 2026 η ναυτιλιακή βιομηχανία θα παρουσιάζει ένα έλλειμμα της τάξης των 90.000 ποιοτικών αξιωματικών. Για τη συνολική αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης έχουν εξασφαλιστεί πάνω από €200 εκατομμύρια από πόρους του ΕΣΠΑ, για την περίοδο 2021-2027.
