Παρότι, αρχικά, στην Ελλάδα η πλειονότητα των ασφαλιστικών οργανισμών λειτούργησε με βάση το κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό σύστημα, σταδιακά, η εξάντληση των αποθεματικών τους οδήγησε στο σημερινό διανεμητικό σύστημα καθορισμένης εισφοράς.
Με απλά λόγια, σήμερα οι συντάξεις κάθε οικονομικής χρήσης χρηματοδοτούνται από τις εισφορές που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι κατά την ίδια οικονομική χρήση (δηλ. η παρούσα γενιά εργαζομένων συντηρεί και προστατεύει την παρούσα γενιά συνταξιούχων).
Κι εδώ αρχίζει ο παραλογισμός της Ε.Α.Σ….
Σε λίγες εβδομάδες κλείνουν 14 ολόκληρα χρόνια από τη θέσπιση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (Ε.Α.Σ.), της οποίας η παρακράτηση από τις συντάξιμες αποδοχές άρχισε την 1/8/2010.
Μια ευρηματική εισφορά, που επινοήθηκε, ώστε (άκουσον, άκουσον) η παρούσα γενιά συνταξιούχων να συντηρήσει και προστατεύσει μελλοντικές γενιές συνταξιούχων, εφόσον παραστεί ανάγκη. Γιατί, αν δεν προκύψει ανάγκη, ίσως κι αυτή (όπως ο ΛΑΦΚΑ) μετατραπεί σε «κουμπαρά» για κάλυψη ελλειμμάτων του Δημοσίου.
Θα μου πείτε, «μα, καλά, η προστασία των συνταξιούχων δεν είναι χρέος των εργαζόμενων;». Και, δικαίως θα προσθέτατε, «με εγγυητή χρηματοδότησης του συνταξιοδοτικού συστήματος το ίδιο το Κράτος;».
Δίκιο έχετε… Όμως, η πρωτοτυπία της Ε.Α.Σ. είναι ότι καθιστά τους συνταξιούχους συγχρηματοδότες (και, συνεγγυητές) του συνταξιοδοτικού συστήματος, όποτε και εάν αυτό αντιμετωπίσει κάποτε στο μέλλον δυσκολίες (π.χ. αν αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής των συνταξιούχων, ή αν έχουμε υπογεννητικότητα ή αν έχουμε ανεργία ή όλα αυτά τα «αν», σωρευτικά).
Με το σκεπτικό αυτό, η Πολιτεία, αντί απλώς να προστατεύει τους συνταξιούχους της, τους ανάγκασε από 1/8/2010 να «τσοντάρουν» μηνιάτικο «χαράτσι» (προσωπικά, πληρώνω €149,99 κάθε μήνα), που μαζεύεται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), με σκοπό την κάλυψη ελλειμμάτων των κλάδων κύριας σύνταξης Φορέων/Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.
Αποτέλεσμα: από ιδρύσεώς του μέχρι σήμερα, το ΑΚΑΓΕ έχει μαζέψει πλεόνασμα €19 δισεκατομμύρια (εκτίμηση τέλους 2024)!!!
Μάλιστα, η δημιουργία υπερ-πλεονασμάτων στο ΑΚΑΓΕ επιταχύνθηκε γεωμετρικά από το 2020 και μετά, προκαλούμενη, κυρίως, από αυξήσεις στις κύριες συντάξεις, ιδίως μετά την κήρυξη της Ε.Α.Σ. ως συνταγματικής από 1/1/2019 (1477/2021 απόφαση Ελ. Συν.).
Μια εξέλιξη, που ευαισθητοποίησε την τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία επεξεργαζόταν σενάρια αποκλιμάκωσής της, που, όμως, ανεστάλησαν επ’ αόριστον μετά τον ανασχηματισμό της.
Εκ κατακλείδι, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η αποκλιμάκωση της Ε.Α.Σ. στις κύριες συντάξεις θα έχει μόνον οφέλη και, μάλιστα, για όλους.
Κι αυτό θα συμβεί επειδή:
(α) θα συνεχιστεί (με μειωμένους ρυθμούς) η συσσώρευση πλεονασμάτων στο ΑΚΑΓΕ,
(β) θα αυξηθούν τα φορολογικά έσοδα, αφού με τη μείωση της Ε.Α.Σ. θα αυξηθεί το φορολογητέο εισόδημα,
(γ) θα αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημα των σημερινών συνταξιούχων με μηδενική δημόσια δαπάνη και,
(δ) δεν θα απαιτηθεί νέα δημόσια δαπάνη για άλλη αύξηση κύριων συντάξεων στο εγγύς μέλλον.
Μετά από αυτά, μήπως ήρθε η ώρα κάποιος εκεί στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης να ασχοληθεί στα σοβαρά με την Ε.Α.Σ., κα. Υπουργέ;
