Καθοριστικό ρόλο για την οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και την καθημερινή λειτουργία της Ευρώπης διαδραματίζει η ναυτιλία, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία της Ένωσης Ευρωπαίων Εφοπλιστών. Από τη μεταφορά βασικών αγαθών και καυσίμων μέχρι τον τουρισμό, τη συνδεσιμότητα των νησιών και την ενεργειακή μετάβαση, ο ευρωπαϊκός στόλος καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων.
Τα πλοία bulk carriers, που μεταφέρουν χύδην φορτία όπως σιτηρά, αγροτικά προϊόντα, ενεργειακά προϊόντα και σιδηρομετάλλευμα, αποτελούν βασικό κρίκο των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Η ΕΕ κατέχει περίπου 30% του παγκόσμιου στόλου στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ ένα μεγάλο bulk carrier μπορεί να μεταφέρει ποσότητα σιτηρών ικανή να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες 500.000 ανθρώπων.
Αντίστοιχα, τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containerships) μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτικών αγαθών που χρησιμοποιούνται καθημερινά. Η Ευρώπη ελέγχει περίπου 44% του παγκόσμιου στόλου, με ένα μόνο μεγάλο πλοίο να μπορεί να μεταφέρει φορτίο που αντιστοιχεί σε έως και 825.000 ψυγεία.
Κρίσιμη είναι και η συμβολή των δεξαμενόπλοιων (tankers), τα οποία μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα. Η ΕΕ διαθέτει περίπου 35% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα δεξαμενόπλοια καλύπτουν σχεδόν το 88% των αναγκών της ΕΕ σε πετρέλαιο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και ο ρόλος των πλοίων μεταφοράς υγροποιημένων αερίων (LNG και LPG), τα οποία συνέβαλαν καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ευρωπαϊκή ζήτηση LNG αυξήθηκε κατά 71%, ενώ τα πλοία αυτά καλύπτουν περίπου το 87% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο. Η Ευρώπη ελέγχει περίπου 33% του παγκόσμιου στόλου gas carriers.
Στον τομέα της μεταφοράς οχημάτων, τα vehicle carriers –πλοία πολλαπλών καταστρωμάτων– μετέφεραν 25 εκατ. αυτοκίνητα παγκοσμίως το 2024, με την ΕΕ να κατέχει περίπου 29% του παγκόσμιου στόλου. Τα μεγαλύτερα πλοία της κατηγορίας μπορούν να μεταφέρουν έως και 9.000 αυτοκίνητα.
Παράλληλα, τα ακτοπλοϊκά (ferries) αποτελούν βασικό μέσο συνδεσιμότητας για τις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές. Η Ευρώπη διαθέτει περίπου 53% του παγκόσμιου στόλου, με περισσότερα από 1.200 δρομολόγια και περίπου 400 εκατ. επιβάτες ετησίως εντός της ΕΕ.
Ιδιαίτερη είναι και η συμβολή της κρουαζιέρας, όπου η ΕΕ κατέχει περίπου 20% του παγκόσμιου στόλου. Τα κρουαζιερόπλοια στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες των λιμένων, ενώ χαρακτηριστικό είναι ότι το μεγαλύτερο ταξίδι κρουαζιέρας διήρκεσε 245 ημέρες, επισκεπτόμενο 111 προορισμούς, με μεγάλα πλοία να εξυπηρετούν πάνω από 30.000 γεύματα ημερησίως.
Καίριο ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση διαδραματίζουν τα offshore vessels, τα οποία κατασκευάζουν και συντηρούν θαλάσσια αιολικά πάρκα. Η ΕΕ κατέχει περίπου 25% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα πλοία αυτά συγκαταλέγονται στα πιο τεχνολογικά εξελιγμένα παγκοσμίως, με δυνατότητα ανύψωσης φορτίων έως 17.000 τόνους. Στην ΕΕ λειτουργούν ήδη περισσότερες από 3.500 υπεράκτιες ανεμογεννήτριες.
Τέλος, τα εξειδικευμένα πλοία, όπως παγοθραυστικά, βυθοκόροι, πλοία έρευνας και καλωδιακά, επιτελούν κρίσιμες αποστολές για τις υποδομές και τη βιομηχανία. Η Ευρώπη κατέχει περίπου 18,7% του παγκόσμιου στόλου, με τα μεγαλύτερα dredgers να μπορούν να μετακινούν έως και 100.000 κυβικά μέτρα ιζήματος ημερησίως, ενώ τα παγοθραυστικά μπορούν να διασπούν πάγο πάχους 3 μέτρων.
Μηνάς Τσαμόπουλος newmoney.gr.
