Την Τρίτη 18 Μαρτίου, στην προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον 12ετή Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ). Στη συνέχεια, ο Νίκος Δένδιας αναμένεται να προχωρήσει σε εξειδικεύσεις αναφορικά με την προτεραιοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων και τις ανάγκες που πρόκειται να καλύψουν, βάσει των απαιτήσεων των γενικών επιτελείων.
Σε ένα ρευστό γεωπολιτικό σκηνικό, με την Ευρωπαϊκή Ενωση να προετοιμάζεται για ένα πρωτοφανές –για τα δεδομένα της– εξοπλιστικό «ράλι», κινητοποιώντας 800 δισεκατομμύρια ευρώ, η ελληνική κυβέρνηση ανακοινώνει το σχέδιό της για την εισαγωγή των Ενόπλων Δυνάμεων στη σύγχρονη εποχή, την ενίσχυση του προσωπικού και των οπλικών συστημάτων και την αναβάθμιση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.
Οπως έχει αποκαλύψει η «Κ», ο ΜΠΑΕ θα περιλαμβάνει αμυντικές δαπάνες ύψους τουλάχιστον 28 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο από το 2025 έως το 2037, δηλαδή περίπου 2 με 2,5 δισ. ευρώ ανά έτος. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο πλάνο που θα παρουσιαστεί στις 18 Μαρτίου, θα περιγράφονται οι εξοπλιστικές ανάγκες και οι προτεραιότητες, χωρίς να γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα συστήματα ή διαδικασίες προμηθειών, εκτός από τα ήδη συμβασιοποιημένα προγράμματα. Υπενθυμίζεται ότι από το 2020 έως σήμερα, έχουν υπογραφεί αμυντικές συμβάσεις ύψους περίπου 15 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Τι θα περιλαμβάνει
Κυρίαρχη θέση θα έχει η δημιουργία αντιπυραυλικής–αντιβαλλιστικής ομπρέλας, που θα φέρει το όνομα «θόλος» ή «Ασπίδα του Αχιλλέα», όπως αποκάλεσε πρόσφατα το έργο ο υπουργός Εθνικής Αμυνας. Στόχος είναι η διασύνδεση των υπαρχόντων αντιαεροπορικών συστημάτων σε ένα κοινό δίκτυο, στο οποίο μελλοντικά θα προστεθούν νέοι αισθητήρες, όπλα και πλατφόρμες ώστε να δημιουργηθεί μια πολυστρωματική άμυνα. Αρχικά το βάρος θα πέσει στην αντικατάσταση των ρωσικής ή σοβιετικής προέλευσης αντιαεροπορικών και στη διασύνδεση μαχητικών αεροσκαφών, μονάδων επιφανείας και χερσαίων συστημάτων σε ένα κοινό επιχειρησιακό δίκτυο, το οποίο θα διαχειρίζεται η Διακλαδική Διοίκηση Αεράμυνας που πρόκειται να συσταθεί εντός των επόμενων μηνών.
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις για έναρξη λειτουργίας της «Ασπίδας του Αχιλλέα» το πρώτο εξάμηνο του 2026, φαίνεται πως οι εξελίξεις σπρώχνουν τα πράγματα λίγο πιο πίσω. Ετσι, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια νέων αντιαεροπορικών αναμένεται να ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2026. Πιο άμεσα, ωστόσο, θα ξεκινήσει η ενσωμάτωση των υφιστάμενων συστημάτων (ραντάρ, αισθητήρες, όπλα) στο κοινό δίκτυο και από το 2027-2028 των νέων όπλων.
Το μεγαλύτερο μέρος του ΜΠΑΕ αναμένεται να αφορά το Πολεμικό Ναυτικό και την επιτακτική ανάγκη ανανέωσης του στόλου επιφανείας αλλά και των υποβρυχίων. Η ναυπήγηση της φρεγάτας 4ης FDI θεωρείται δεδομένη, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα αν η Ελλάδα θα ενταχθεί τελικά στο πρόγραμμα των αμερικανικών Constellation, το οποίο αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα στην ανάπτυξή του. Επίσης, η στροφή στα ευρωπαϊκά όπλα, στο πλαίσιο του Rearm Europe, δεν αποκλείεται να φέρει νέες επιλογές στο τραπέζι του Πολεμικού Ναυτικού. Ο ΜΠΑΕ θα προβλέπει, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ, των ΤΠΚ και των υποβρυχίων τύπου 219 και θα καταγράφει την ανάγκη πρόσκτησης νέων.
Στην αεροπορία ξεχωρίζουν η απόκτηση των 20 F-35 και η αναβάθμιση των F-16 Block 50, ενώ αναφορά θα γίνεται στην υποστήριξη του στόλου των μεταγωγικών και στην απόκτηση σύγχρονων όπλων για τα μαχητικά. Ως προς τον στρατό ξηράς, το ΜΠΑΕ θα περιλαμβάνει την απόκτηση συστημάτων για το πυραυλικό πυροβολικό ή την αναβάθμιση των πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών, την προμήθεια των ελικοπτέρων Blackhawk, τη νέα στολή μαχητή και την προμήθεια drones.
Από το 2011
Πολλά από τα προγράμματα που θα παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εθνικής Αμυνας προέρχονται σχεδόν αυτούσια από τον προγραμματισμό της προηγούμενης 15ετίας. Το 2011 καταρτίστηκε το Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Προμηθειών Αμυντικού Υλικού (ΜΠΠΑΥ) το οποίο δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Προέβλεπε αμυντικές δαπάνες ύψους 13,5 δισεκατομμυρίων για την περίοδο 2011-2025 και περιείχε αρκετά από τα προγράμματα που υλοποιήθηκαν μετά το 2020 αλλά και ορισμένα που εκκρεμούν ακόμη και σήμερα. Ενδεικτικά, το 2011, για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ είχε προβλεφθεί κονδύλι 400 εκατομμυρίων ευρώ, σχεδόν ανάλογο του ποσού που αναμένεται να δαπανηθεί σήμερα. Είναι σαφές όμως, ότι αν είχε υλοποιηθεί στην ώρα του, οι τέσσερις ΜΕΚΟ θα βρίσκονταν σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση και τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να καλύψουν άλλες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Επίσης, από το 2011, έχει προβλεφθεί η αναβάθμιση των F-16 Block 50, ωστόσο, για λόγους διατήρησης του κόστους, όταν ήρθε η ώρα των υπογραφών η Ελλάδα προέκρινε μόνο τα Block 52 και Block 52+ adv, με αποτέλεσμα σήμερα να απαιτείται ακόμη ένα δισεκατομμύριο για τα 38 F-16 Block 50. Από το 2011 έχει καταγραφεί και η ανάγκη για την προμήθεια τορπιλών βαρέος τύπου για τα υποβρύχια, την αγορά ελικοπτέρων Ερευνας και Διάσωσης, την πρόσκτηση όπλων μεγάλου βεληνεκούς για τα μαχητικά, την αύξηση του αρματικού δυναμικού, τον εκσυγχρονισμός των πυροβόλων και την υποστήριξη της αεροπορίας στρατού.
