Στο επίπεδο των τιμών και κυρίως στην επίδραση του στα εισοδήματα, την πραγματική οικονομία και το ΑΕΠ επικεντρώνει πλέον την προσοχή του το οικονομικό επιτελείο, για τον σχεδιασμό του νέου πακέτου μέτρων στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών το οποίο θα ανακοινωθεί τον επόμενο μήνα.
Η τάση ομαλοποίησης του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή, ο οποίος έφτασε στο 11,3% το Ιούλιο, από 11,6% τον Ιούνιο, ήταν αποτέλεσμα “φαινομένου βάσης”. Δηλαδή του γεγονότος ότι τον ίδιο μήνα του 2021,ο πληθωρισμός ήταν 1,1% και ο δείκτης του φετινού Ιουλίου μετρήθηκε ως η διαφορά των αυξημένων τιμών του προηγούμενου Ιουλίου με τις τιμές τον ίδιο μήνα φέτος.
Ωστόσο, την κατάσταση στην πραγματική οικονομία, δηλαδή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις επιχειρήσεις, αποτυπώνει πιο καθαρά η εξέλιξη των τιμών. Τρανό παράδειγμα η τιμή του φυσικού αερίου, η οποία από τα 28 ευρώ την θερμική μεγαβατώρα το Ιούλιο του 2021, έχει φτάσει σήμερα τα 242 ευρώ. Είναι δηλαδή σχεδόν εννέα φορές υψηλότερη.
Αντιστοίχως, η τιμή χονδρικής στην μεγαβατώρα του ρεύματος, η οποία συνδέεται με το φυσικό αέριο, από τα 100 ευρώ τον Ιούλιο του 2021 έχει φτάσει πλέον τα 420 ευρώ. Και σε αυτήν την περίπτωση, έχουμε μια αύξηση περίπου 320%
Η τιμή στο αργό πετρέλαιο, από τα 60 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο Ιούλιο, έφτασε τα 92-93 δολάρια το βαρέλι τον φετινό Ιούλιο. Και σε αυτό το ενεργειακό προϊόν είχαμε μια αύξηση σχεδόν 35%. Σε ό,τι αφορά την τιμή της βενζίνης, η οποία έχει πάρει φωτιά από την αρχή του έτους, αυτή καθορίζεται από άλλη πλατφόρμα τιμών, αφού και η ίδια η βενζίνη, παρότι προϊόν του αργού πετρελαίου, ακολουθεί τους δικούς της κανόνες. Στην Ελλάδα έχουμε ως βάση την τιμή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Οι αυξήσεις στα τρόφιμα
Στο δεύτερο καυτό πεδίο του πληθωρισμού, εκείνο των τροφίμων, οι ανατιμήσεις είχαν ως τα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου βασική αιτία τις ανωμαλίες της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις ελλείψεις σε συγκεκριμένα είδη.
Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, οι ανατιμήσεις είχαν βασική αιτία την έλλειψη σε δημητριακά, φυτικά έλαια και λιπάσματα. Οι ελλείψεις αυτές συμπαρέσυραν προς τα πάνω τις τιμές του κρέατος (λόγω της αύξησης των ζωοτροφών και ενέργειας), των νωπών λαχανικών και φρούτων (λόγω της ενέργειας και των λιπασμάτων), του γάλακτος και των αβγών, για αντίστοιχους λόγους.
Ο δείκτης διατροφής για τα ανεπεξέργαστα προϊόντα είχε για τον Ιούλιο, σε ετήσια βάση, αύξηση 11,1%, σύμφωνα με την Eurostat. Με βάση τον εθνικό δείκτη τιμών καταναλωτή, η αύξηση στην ομάδα “διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά” για τον Ιούλιο έφτασε το 13%. Η διαφορά οφείλεται κυρίως στο ότι τα νωπά τρόφιμα έχουν μεγαλύτερη στάθμιση για τον “εθνικό” πληθωρισμό.
Ποιες τιμές θα υποχωρήσουν
Μέσα στην αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η Ρωσία, με τον υβριδικό πόλεμο που έχει εξαπολύσει σε όλη την Ευρώπη με όπλο το φυσικό αέριο, υπάρχουν και – λίγα – καλά νέα.
Μετά την συμφωνία για την επανεκκίνηση των εξαγωγών δημητριακών από τα λιμάνια της Ουκρανίας, έχουν αρχίσει να υποχωρούν τα προθεσμιακά συμβόλαια για τα δημητριακά.
Ωστόσο, από το σημείο αυτό μέχρι να δούμε διαφορά στην τιμή στο ράφι του φούρνου ή του σούπερ μάρκετ, θα πρέπει να περάσουν από 2 έως και 4 μήνες, αφού θα πρέπει να εξαντληθούν πρώτα τα αποθέματα που έχουν αγοραστεί με υψηλές τιμές.
Μια δεύτερη ελπίδα, υπάρχει από το πετρέλαιο, εάν τελικά οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες (πλην της Ρωσίας) πειστούν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε μόνιμη βάση.
Του Τάσου Δασόπουλου
