Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας αποτελεί θεσμικό Η φορέα της επιβατηγού ναυτιλίας, με ουσιαστική συμβολή στη συνοχή, στη γεωγραφική συνέχεια της χώρας και της Ε.Ε., στη ναυτιλιακή απασχόληση, αλλά και στην απασχόληση και ανάπτυξη ευρύτερων παραγωγικών τομέων, στην εθνική οικονομία, στον τουρισμό, στην ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών και στην εν γένει στήριξη της νησιωτικότητας.
Ο ΣΕΕΝ έχει ως αποστολή την ανάπτυξη ενός ευέλικτου, ανταγωνιστικού και σύγχρονου περιβάλλοντος στην επιβατηγό ναυτιλία, καθώς και την προσέλκυση επενδύσεων για την προαγωγή των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας για την επίτευξη ενός ισχυρού, αποτελεσματικού, ανταγωνιστικού εθνικού κεφαλαίου στο ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.
Η επιβατηγός ναυτιλία αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της χώρας και της Ε.Ε, με τις γραμμές Ελλάδα – Ιταλία, και μεταξύ της νησιωτικής Ελλάδας και της ηπειρωτικής χώρας. Διαχειριζόμαστε ως ποσοστό περίπου το 18% της ευρωπαϊκής ακτοπλοϊκής κίνησης σε
σχέση με το 2% του πληθυσμού της χώρας μας έναντι της Ε.Ε.
Συνδέει τα 115 κατοικημένα νησιά με την ηπειρωτική χώρα σε καθημερινή βάση, εκ των οποίων τα 89 εξυπηρετούνται αποκλειστικά και μόνο από τα ακτοπλοϊκά πλοία, καθώς δεν υπάρχει αεροπορική σύνδεση. Οι ενδονησιωτικές συνδέσεις και αυτές εξυπηρετούνται αποκλειστικά και μόνο από την ακτοπλοΐα. Στις τέσσερις νησιωτικές περιφέρειες της χώρας μόνο 26 νησιά διαθέτουν αεροδρόμιο, ενώ ο αριθμός των λιμένων που συνδέονται με την ηπειρωτική Ελλάδα ξεπερνά τους 70.
Το κυριότερο στοιχείο που αναδεικνύει τη συμβολή του κλάδου και της επιχειρηματικότητας στη νησιωτικότητα, στην ανάπτυξη, στον τουρισμό, στη συνοχή και γεωγραφική συνέχεια είναι το γεγονός ότι το 95% της κίνησης εξυπηρετείται με δρομολογήσεις χωρίς κρατικές ενισχύσεις ή επιδοτήσεις, έναντι του υπόλοιπου 5% της κίνησης σε 44 άγονα νησιά μέσω συμβάσεων ανάθεσης εξυπηρέτησης του θαλάσσιου μεταφορικού έργου κατόπιν ευρωπαϊκών διαγωνιστικών διαδικασιών.
Διευκρινίζεται ότι οι δημόσιες αυτές συμβάσεις είναι οι αποζημιώσεις για τη μίσθωση των πλοίων, οι οποίες μετά βίας καλύπτουν το λειτουργικό κόστος της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των «άγονων» νησιών και δεν αποτελούν οποιασδήποτε μορφής ενίσχυση ή κρατική επιχορήγηση προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες όπως «εσφαλμένα» έχει δημοσιοποιηθεί.
Η δέσμη των μέτρων Fit for 55 που ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις αρχές του 2023 για τη μείωση των εκπομπών των ρύπων κατά τουλάχιστον 55% (σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990) και του ενεργειακού αποτυπώματος των πλοίων έως το 2030, χωρίς εθνική στρατηγική και μέτρα στήριξης θα προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη νησιωτικότητα, τη συνοχή και τη γεωγραφική μας συνέχεια, στην οικονομία μας, στην ανάπτυξη και γενικότερα στον τουρισμό.
Η ένταξη στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ – EU Emissions Trading System – ETS) για την αγορά δικαιωμάτων ETS χωρίς μέτρα στήριξης ανανέωσης του στόλου ή μετασκευής των υπαρχόντων πλοίων σε φιλικότερα προς το περιβάλλον, θα επιβαρύνει το λειτουργικό κόστος των πλοίων. Να αναφέρουμε ότι η μέση ηλικία των ακτοπλοϊκών πλοίων το 2030 θα είναι στα 36 χρόνια, ενώ θα υπάρχουν και 15 πλοία άνω των 50 ετών.
Η ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου όπως και η μετασκευή υπαρχόντων πλοίων σε φιλικότερα προς το περιβάλλον είναι μια πρόκληση. Να επισημανθεί ότι μέχρι και σήμερα δεν έχει ανοίξει κανένας επενδυτικός – δημοσιονομικός κύκλος για τη χρηματοδότηση και την κατασκευή νέων «πράσινων» πλοίων ή για την αγορά φιλικότερων προς το περιβάλλον πλοίων ηλικίας κάτω των 20 ετών.
Τα ακτοπλοϊκά πλοία που μπορούν να δραστηριοποιηθούν αυτή τη στιγμή στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου πρέπει να είναι συγκεκριμένων προδιαγραφών σε μέγεθος και χωρητικότητα, αλλά και σε ελκτικές δυνατότητες. Ναυπηγεία έχουν σταματήσει να χτίζουν
μικρομεσαίου μεγέθους πλοία, καθώς χτίζονται μόνο μεγάλα πλοία 200 μέτρων. Συνεπώς, η ανανέωση του στόλου των πλοίων της ακτοπλοΐας που προσεγγίζουν τα νησιά του Αιγαίου θα πρέπει να γίνει κυρίως με νεότευκτα πλοία. Η ανανέωση του στόλου της ελληνικής
ακτοπλοΐας εκτιμάται ότι θα απαιτήσει επενδύσεις άνω των 3 δισ. ευρώ στην περίπτωση ανανέωσης των υπαρχόντων πλοίων ηλικίας άνω των 25 ετών. Οι επενδύσεις για την τεχνολογική αναβάθμιση των ηλικίας κάτω των 20 ετών πλοίων που εξυπηρετούν ακτοπλοϊκές γραμμές εκτιμάται καταρχήν ότι ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ.
Εκτιμώντας και αξιολογώντας τα δεδομένα στο ακτοπλοϊκό δίκτυο μεταφορών, θεωρούμε ότι απαιτείται ο συντονισμός του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με άλλα συναρμόδια υπουργεία για τη χάραξη μιας μακροπρόθεσμης Εθνικής Στρατηγικής για την ανανέωση του στόλου και την πράσινη μετάβαση της ακτοπλοΐας.
Ο κλάδος μας αναμένει την ανάλογη στήριξη του μεγέθους, της δυναμικότητας και της θέσης που κατέχει στον παγκόσμιο και κοινοτικό χώρο και της συνεισφοράς του στη νησιωτικότητα, στον τουρισμό και στην οικονομία και προς την κατεύθυνση αυτή ΥΝΑΝΠ και ΣΕΕΝ ήδη επιταχύνουν για να προλάβουν τις εξελίξεις.
(*) Άρθρο του κ. Διονύση Θεοδωράτου, Προέδρου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ)
