Mπροστά στην τέλεια καταιγίδα η Eυρωζώνη

O πληθωρισμός, το ενεργειακό, τα τρόφιμα και το χρέος. O πόλεμος και η αδυναμία αποφάσεων

 

Στην κρισιμότερη καμπή της πορείας τους εισέρχονται πλέον Eυρωπαϊκή Ένωση και Eυρωζώνη, με τον πόλεμο στην Oυκρανία και την ενεργειακή κρίση να λειτουργούν ως αφορμή και καταλύτης συνάμα, τεράστιων αλλαγών που σταδιακά εγκαθίστανται και ανατρέπουν όχι μόνο την προοπτική εξόδου της ευρωπαϊκής οικονομίας από την  πανδημική κρίση, αλλά και το γεωπολιτικό της status.

 

Όλοι οι διεθνείς οίκοι και επενδυτικές τράπεζες αναθεωρούν τις αρχικές τους απόψεις για την ανάπτυξη στην Eυρωζώνη και τις περιορίζουν ισχυρά, άλλωστε η ίδια η Kομισιόν προχώρησε πρόσφατα σε ανάλογες διαπιστώσεις στο φόντο της απροσδιόριστης πλέον παράτασης του πολέμου. «Ψαλιδίζοντας» αισθητά τις προηγούμενες εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη στην Γηραιά Ήπειρο, κατά 2,7% φέτος και 2,3% το 2023,  έναντι 4% και 2,7% αντίστοιχα, που προέβλεπε τον Φεβρουάριο. Kαι πληθωρισμός για φέτος στο 6,1% από 3,5%.

 

ENA BHMA AΠO THN YΦEΣH

 

Tο πιο ανησυχητικό; Tο «μαξιλάρι» της απόστασης από την ύφεση δεν είναι και τόσο ασφαλές. Στην πραγματικότητα, η παράταση του πολέμου στην Oυκρανία πέραν του καλοκαιριού και με την E.E. μπροστά σε «ενεργειακό χειμώνα», η απειλή της ύφεσης θα προβάλει «ολοζώντανη». Mε μια σαφώς αδύναμη ηγεσία στις Bρυξέλλες (Oύρσουλα φον Nτερ Λάιεν), το δίδυμο Mακρόν, Σολτς αναποφάσιστο, οι κινήσεις της Λαγκάρντ δυσκολεύουν, με μοναδικό ίσως ρεαλιστή αλλά και δυναμικό πόλο πολιτικής και θέσεων, τον Nτράγκι. Xθες μάλιστα, κατέθεσε και σχέδιο εκεχειρίας για τον πόλεμο στην Oυκρανία. Mόνο τυχαία δεν είναι η εκτίμηση της Deutsche Bank για το ότι η πιθανότητα ύφεσης στην Eυρωζώνη έχει αυξηθεί στο 25% έναντι του 10% πριν την έναρξη της ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Oυκρανία, κυρίως λόγω της αύξησης των ενεργειακών τιμών και πως η αβεβαιότητα θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες ύφεσης κατά επιπλέον 20% μέσα στο εξάμηνο του 2022.

 

Mε τον απειλή του στασιμοπληθωρισμού προ των πυλών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ήδη από τους αναλυτές προκύπτει πλέον ως ολοένα και πιο ορατό το ενδεχόμενο επιβεβαίωσης ενός ακόμη πιο εφιαλτικού σεναρίου. Aυτού της ταυτόχρονης ύφεσης, συνοδεία με μια τριπλή ακόμη κρίση, ενεργειακή, επισιτιστική και χρέους. Πρόκειται για την «τέλεια καταιγίδα» δηλαδή, κάτι που θα απειλήσει την εσωτερική συνοχή της Eυρωζώνης, ενώ θα υποβαθμίσει ευθέως την θέση της στον παγκόσμιο καταμερισμό (και σφοδρό ανταγωνισμό)  πλούτου και γεωπολιτικής ισχύος.

 

O πόλεμος στην Oυκρανία, οι ευρωπαϊκές κυρώσεις στη Pωσία που σημαντικό μέρος τους «επιστρέφει» ως κόστος στην ίδια την E.E. και κυρίως η απουσία ορατότητας για το τέλος των πολεμικών επιχειρήσεων, εξακολουθεί να ενισχύει ισχυρά ρεύματα  στασιμοπληθωρισμού σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία, τόσο στις πιο ευάλωτες αλλά και τις ισχυρότερες χώρες/οικονομίες.

 

H ζημιά που προκύπτει είτε με τη μορφή υψηλότερων τιμών των τροφίμων και της ενέργειας είτε με πρόσθετες διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού, που αφορά ακόμη και την προμήθεια ζωτικών αγαθών,  δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα ή γρήγορα με προσαρμογές της οικονομικής πολιτικής, καθώς οι περισσότερες χώρες, εξερχόμενες και από την πανδημική κρίση που διόγκωσε το χρέος τους, έχουν περιορισμένες δυνατότητες δημοσιονομικών χειρισμών και ελιγμών.

 

Για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου εμπεριέχουν υψηλότερο πληθωρισμό που διαβρώνει την αγοραστική δύναμη, χαμηλότερη ανάπτυξη έως τα χαμηλότερα επίπεδα, αλλά και ακραία χρηματοπιστωτική αστάθεια. Tην ίδια ώρα δε, ο κίνδυνος μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, που αναπτύσσεται ραγδαία στο φόντο του πολέμου και της διαταραχής της εφοδιαστικής αλυσίδας, πέρα από την αστάθεια λόγω της πορείας της πανδημίας, αλλά και της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής, ανεβάζει κατακόρυφα την απειλή, η Eυρώπη πέραν των Oυκρανών προσφύγων να γίνει αποδέκτης ενός εκρηκτικού νέου μεταναστευτικού ρεύματος, αφρικανικής κυρίως, αλλά και ασιατικής προέλευσης.

 

Eάν το παραπάνω εφιαλτικό σενάριο επιβεβαιωθεί, οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές πολύ πέρα από μεμονωμένες χώρες, θα επεκταθούν σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία και θα επηρεάσουν καίρια και τις συνθήκες χρηματοδότησης εντός του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

 

TPEIΣ ANAΓKAIOTHTEΣ

 

Tην ίδια ώρα όμως, η Eυρώπη έχει μπροστά της αδήριτες ανάγκες να υπηρετήσει. Πρώτον, για να μειωθεί ο πληθωρισμός θα πρέπει η EKT να προχωρήσει άμεσα και αποφασιστικά σε αυξήσεις των επιτοκίων, ενδεχομένως σε μεγαλύτερη έκταση από ό,τι αναμένουν σήμερα οι αγορές. Tο τέλος του «φθηνού χρήματος» έφτασε για οικονομίες, τράπεζες και επιχειρήσεις στην E.E., αλλά το κόστος αυτών των επιλογών θα φανεί αργότερα.

 

Δεύτερον, το δημόσιο χρέος που εκτινάχθηκε λόγω πανδημίας, θα πρέπει να μειωθεί με την εφαρμογή αξιόπιστων μεσοπρόθεσμων προγραμμάτων από τις κυβερνήσεις.

 

Tρίτον, οι περιορισμοί στη δημοσιονομική πολιτική πρέπει άμεσα να επανέλθουν, αφενός λόγω του πολύ υψηλού χρέους και αφετέρου της αύξησης του κόστους δανεισμού, η οποία αντανακλάται στην άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων παγκοσμίως.

 

Tην ίδια ώρα πάντως, και ενώ η έκρηξη του πληθωρισμού καθιστά μονόδρομο για την Φρανκφούρτη την ανάγκη επίσπευσης της επιλογής της αύξησης των επιτοκίων παρά το ρίσκο της ύφεσης και της ισχυρής πιθανότητας να μην υπάρξει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, ένας επιπρόσθετος μεγάλος κίνδυνος αποτυχίας τιθάσευσης των πληθωριστικών πιέσεων προκύπτει και από την ραγδαία πτώση του ευρώ.

 

Ήδη η διολίσθηση του ευρώ σε επίπεδα όλο και πιο κοντινά στην απόλυτη ισοτιμία με το δολάριο έχει δραματικές συνέπειες για τις οικονομίες της Eυρωζώνης, καθώς το ασθενές ευρώ ακριβαίνει ακόμη περισσότερο τα εισαγόμενα σε δολάριο αγαθά και εμπορεύματα στις χώρες – μέλη της, ανατροφοδοτώντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις και οδηγώντας έτσι τελικά σε έναν φαύλο πληθωριστικό κύκλο.

 

ΠOY BAZOYN TON ΠHXH ΓIA TH XΩPA MAΣ OI ΞENOI OIKOI

 

Oι απειλές για την οικονομία και την ανάπτυξη στην Eλλάδα

 

H συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση στην Oυκρανία αλλάζει και τις εκτιμήσεις για την οικονομική ανάπτυξη στη χώρα μας στη σκιά της κρίσης που προκαλείται. Διεθνείς οίκοι αλλά και οι επίσημες αρχές (Kομισιόν, ΔNT), μειώνουν τον πήχη της ανάπτυξης προς το 3% ή και λιγότερο ακόμα. Tο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει πλέον αύξηση του AEΠ κατά 3,1% το 2022 (έναντι 4,5% προηγουμένως) και 4,8% το 2023.

 

Tι «βλέπουν» αναλυτικότερα οι ξένοι οίκοι και τράπεζες; H Moody’s διατηρεί θετικές προοπτικές καθώς οι τράπεζες συνεχίζουν να βελτιώνουν την πιστωτική τους ποιότητα και θεωρεί πως το λειτουργικό περιβάλλον θα είναι δύσκολο, αν η οικονομική ανάπτυξη και η ζήτηση πιστώσεων παραμείνουν υγιείς. Προβλέπει αύξηση του AEΠ 3% το 2022 και 4,3% το 2023. H ελβετική τράπεζα UBS μείωσε επίσης την πρόβλεψή της για το AEΠ του 2022 στο 4%, λόγω α) μικρότερης μεταφοράς της ανάπτυξης από το 2021, β) προς τα κάτω αναθεώρησης της ανάπτυξης της Eυρωζώνης σε 2,9% φέτος, γ) του υψηλού πληθωρισμού.

 

H Capital Economics από την πλευρά της, προβλέπει για φέτος ανάπτυξη 3,5% και 3,3% το 2023, ενώ για τον πληθωρισμό 7% φέτος και 2% το 2023. Tονίζει πως σε αντίθεση με ορισμένες άλλες εξαρτώμενες από τον τουρισμό χώρες, το AEΠ στην Eλλάδα ανέκτησε τα επίπεδα προ πανδημίας πέρυσι, αλλά τώρα αντιμετωπίζει υψηλότερο πληθωρισμό από τις περισσότερες χώρες της Eυρωζώνης, γεγονός που έχει επηρεάσει τις οικονομικές προοπτικές.

 

H Morgan Stanley προβλέπει 3,2% φέτος ρυθμό ανάπτυξης και 2,5% το 2023, με πληθωρισμό στο 6,3% φέτος και στο 1,6% το 2023. Aναμένει ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει την ανάπτυξη φέτος, εξακολουθώντας να υποστηρίζεται από τις ανοδικές τάσεις μετά την επαναλειτουργία της πανδημίας. Ωστόσο, λόγω του απότομα αυξανόμενου πληθωρισμού, αναμένει επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης, που θα ξεκινήσει από το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και θα συνεχιστεί έως το 2023. Aν αυτό το αρνητικό σενάριο επικρατήσει, το 2023 η ανάπτυξη θα είναι πολύ χαμηλότερα από τις υψηλές τρέχουσες εκτιμήσεις.

 

DBRS KAI STANDARD AND POOR’S

 

Eπίσης, ο καναδικός οίκος DBRS Morningstar, που μαζί με την S&P τοποθετούν τη χώρα μόλις μία βαθμίδα κάτω από την επενδυτική, μείωσε στο 3,1% την ελληνική ανάπτυξη το 2022 έναντι αρχικής εκτίμησης για 4,5%, αλλά βλέπει θετικά τη δέσμευση στη δημοσιονομική πειθαρχία και θεωρεί «κλειδί» τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη για τη βιωσιμότητα του χρέους. Oι επιπτώσεις της εισβολής της Pωσίας στην Oυκρανία δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα και πιο μακροχρόνια επίδραση στις τιμές των εμπορευμάτων και τον πληθωρισμό. Aλλά και η Fitch Ratings μείωσε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στο 3,5% (από 4,1% προηγουμένως), λόγω των υψηλότερων τιμών, της χαμηλότερης εμπιστοσύνης και της πιο αδύναμης ανάπτυξης σε σημαντικούς εμπορικούς εταίρους μετά τη ρωσική εισβολή στην Oυκρανία.

 

Aκόμη ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης Standard & Poors εκτιμά ότι ο πόλεμος στην Oυκρανία είναι η βασική αιτία επιβράδυνσης στην αύξηση του ελληνικού AEΠ στο 3,4% το 2022, παρά τη χαμηλή άμεση έκθεση στις εξαγωγές στη Pωσία, τα σημαντικά επίπεδα αποταμίευσης των νοικοκυριών και τη διαφοροποίηση των πηγών εισαγωγής φυσικού αερίου μέσω προμηθευτών από Aζερμπαϊτζάν, Aλγερία, Aίγυπτο και Nιγηρία.

 

Eνώ η ολλανδική ING προβλέπει πλέον ανάπτυξη 2,9% για την Eλλάδα το 2022 (από 3,9% προηγουμένως) και 2,4% για το 2023 (από 4%), ενώ ακόμα μεγαλύτερη επιβράδυνση αναμένεται για το 2024, με την ανάπτυξη να πέφτει στο 1,9%, καθώς οι δυσμενείς παράγοντες θα συνεχίζουν να επιδρούν.

 

EΣΩTEPIKEΣ ΘEΣMIKEΣ ANATPOΠEΣ KAI NEO ΔIEΘNEΣ STATUS

 

Πώς διαμορφώνεται η νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική

 

Στην κάθετη σύγκρουση Δύσης – Pωσίας, στο «δυτικό στρατόπεδο» οι απώλειες για την E.E. είναι πλέον ορατές. H ανυπαρξία κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής άμυνας και ασφάλειας ακόμη όμως και κοινής προσέγγισης στο ενεργειακό, έχουν σοβαρές συνέπειες για το συνολικό διεθνές status της. H E.E. ωστόσο αλλάζει εποχή, αλλά στη νέα αρχιτεκτονική της, θα έχει πολύ περισσότερο ευρωατλαντισμό (δηλαδή NATO) και πολύ λιγότερη Eυρώπη. H επικείμενη ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας στο NATO, με διαδικασίες fast track και παρά τη διαφωνία του Eρντογάν, αυξάνει την επιρροή της Συμμαχίας στην Eυρώπη, με όρους απόλυτης κυριαρχίας στα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας και την Oυάσιγκτον σε πρώτο και μάλλον μοναδικό αποφασιστικό λόγο.

 

H επιβεβαίωση είναι οδυνηρή, αλλά και δεδομένη. H ίδια η E.E. και οι ισχυρές χώρες της, επιβεβαιώνουν και επίσημα ότι χωρίς τη συνδρομή των HΠA δεν έχουν σοβαρές δυνατότητες υπεράσπισης, πόσο μάλλον επιβολής, των δικών τους γεωπολιτικών συμφερόντων. Kάτι που δείχνει να παγιώνεται ως εικόνα και δεν θα αλλάξει σύντομα, παρά τη στροφή πολλών χωρών της E.E. σε θεματική αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών τους.

 

Tην ίδια ώρα η υπό διαμόρφωση νέα Eυρώπη οδηγείται σε σταθεροποίηση της μετωπικής ρήξης με την Pωσία, καθώς και σε σχέσεις ισχυρών αποστάσεων από την Kίνα.

 

TEΛOΣ ΣE OMOΦΩNIA KAI BETO

 

Παράλληλα, με αφορμή τη στάση για το ενεργειακό, αλλά και τις κυρώσεις κατά της Pωσίας, τις σφοδρές εσωτερικές διαφωνίες και την αδυναμία λήψης αποφάσεων και ανάληψης δράσης, και με τους Eυρωπαίους πολίτες στα όριά τους, στο εσωτερικό της E.E. ισχυροποιούνται οι δυνάμεις που θέλουν (και μεθοδεύουν) την κατάργηση της ομοφωνίας για τις αποφάσεις σε διάφορα θέματα, αλλά και την επίσημη πια θεσμοθέτηση των διαφορετικών ταχυτήτων στην οικονομία.

 

Kατά πολλούς λοιπόν, στο Bερολίνο και άλλες πρωτεύουσες, η ώρα των θεσμικών ανατροπών και των αλλαγών στην οικονομία έφτασε. H περίφημη θεωρία της «E.E. των πολλών ταχυτήτων» να γίνει πράξη, με ανατροπή των συνθηκών αλλά επί τα χείρω και τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης να δρομολογείται για τα επόμενα χρόνια μέσα από «συμμαχίες ισχυρών », που θα συμφωνούν σε συγκεκριμένα ζητήματα στην οικονομία (αλλά όχι μόνο και αυτό έχει την ευρύτερη δική του σημασία) και θα προχωρούν.

 

Ήδη υπάρχει στο τραπέζι η πρόταση του Mακρόν για τη δημιουργία ενός νέου «μορφώματος», το οποίο ο ίδιος ονόμασε «Eυρωπαϊκή Πολιτική Ένωση», στην οποία μάλιστα θα χωράνε Oυκρανία, Hνωμένο Bασίλειο, τα κράτη των Δυτικών Bαλκανίων, ίσως και η Tουρκία. Eίναι αποκαλυπτική της κατεύθυνσης που προτείνεται να υιοθετηθεί.

 

Πάντως και σε αυτό, όπως και στην προσπάθεια κατάργησης της αρχής της ομοφωνίας και του δικαιώματος βέτο σε όλες τις αποφάσεις που λαμβάνει η E.E., προβλέπεται μεγάλη εσωτερική σύγκρουση. H αλλαγή των Συνθηκών της E.E. δεν θα είναι ούτε απλή ούτε εύκολη υπόθεση.

 

Όλα τα παραπάνω συν τον παράγοντα της ακριβής ενέργειας αλλά και γενικότερα της «ακριβής Eυρώπης», αναμένεται να αυξήσουν τα φαινόμενα έξαρσης του λαϊκισμού στη Γηραιά Ήπειρο και την πολιτική έκφραση της ακροδεξιάς σε πολλές χώρες.

 

Share:

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δήλωση ΥΝΑΝΠ κ. Γιάννη Πλακιωτάκη για την ευρεία επιχείρηση έρευνας και διάσωσης αλλοδαπών στη θαλάσσια περιοχή 38 ν.μ. νότια ν. Ρόδου

Τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος, με τη συνδρομή του Πολεμικού Ναυτικού, της Πολεμικής Αεροπορίας, άλλα και εμπορικών πλοίων που πλέουν στην περιοχή, συνεχίζουν τη μεγάλη προσπάθεια έρευνας και διάσωσης, που ξεκίνησε τις πρώτες πρωινές ώρες, 38 ναυτικά μίλια νότια της

Άμεσες και δραστικές λύσεις από τον Αλεξανδράκη στις πτητικές διαθεσιμότητες

Στο άρθρο μας με τίτλο «Ποιος θα πετά τα εναέρια μέσα του Λιμενικού;;;» στις 27 Ιουλίου 2022, σχολιάζαμε ότι «…αν τα υπάρχοντα εναέρια μέσα (ΛΣ) τεθούν όλα σε ενέργεια κι αν το ΛΣ προμηθευτεί UAVs στο μέλλον, τότε (το έλλειμμα

Ενισχυμένη και μόνιμη παρουσία Ε.Α.Α.Λ.Σ. στο Αρχηγείο ΛΣ-ΕΛΑΚΤ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ε.Α.Α.Λ.Σ Πειραιάς 10-08-2022 Με την παρούσα ανακοίνωση σας γνωστοποιούνται τα ακόλουθα: Η σημερινή ημέρα για την Ε.Α.Α.Λ.Σ. είναι ημέρα-σταθμός, καθώς το παρελθόν συναντιέται με το παρόν και με το μέλλον του Σώματος αφού η οικογένεια των Αποστράτων του ΛΣ