Σε ένα κτίριο στο κέντρο της Βομβάης, τα γραφεία που στεγάζει παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης. Σχεδόν 1.200 μίλια μακριά, στο Ντουμπάι, ένα μικρό γραφείο σε μια υποβαθμισμένη βιομηχανική περιοχή, αποτελεί ένα μικρό γρανάζι στην τεράστια νέα αλυσίδα εφοδιασμού πετρελαίου της Ρωσίας που έχει δημιουργηθεί.
Τα γραφεία που στεγάζονται σε αυτές τις δύο τοποθεσίες ανήκουν σε εταιρείες που διαχειρίζονται δεξαμενόπλοια αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Συγκρότησαν στόλους σε λιγότερο από ένα χρόνο που τώρα παραδίδουν εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου σε όλο τον κόσμο.
Η πρώτη διεύθυνση ανήκει σε μια εταιρεία που ονομάζεται Gatik Ship Management στη Βομβάη. Η δεύτερη ανήκει στην Fractal Shipping. Αποτελούν μέρος ενός εκτεταμένου δικτύου θαλάσσιων επιχειρήσεων που ήρθε στο προσκήνιο αμέσως μετά την εισβολή στην Ουκρανία, βοηθώντας να συνεχίσουν κανονικά οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας παρά τις κυρώσεις της Δύσης.
Μικρός ο αντίκτυπος των κυρώσεων
«Είναι η νέα γενιά “παικτών” της αγοράς δεξαμενόπλοιων που βοήθησαν το ρωσικό πετρέλαιο να συνεχίσει να ρέει σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Ρεβέκκα Γαλανοπούλου Τζόουνς, ανώτερη αναλύτρια περιεχομένου της VesselsValue, μιας εταιρείας που παρακολουθεί τις τιμές χιλιάδων εμπορικών πλοίων. «Οι κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο φαίνεται ότι είχαν πολύ μικρό αντίκτυπο στα συνολικά επίπεδα των εξαγωγών», προσθέτει.
Η Ευρώπη στις 5 Δεκεμβρίου απαγόρευσε σχεδόν όλες τις θαλάσσιες εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία και ταυτόχρονα συνέπλευσε με την G7 στην επιβολή πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο. Στις 5 Φεβρουαρίου αυτό επεκτάθηκε και στα διυλισμένα καύσιμα.
Όποιος ήθελε να έχει πρόσβαση σε βασικές δυτικές υπηρεσίες -ιδιαίτερα στην ασφάλιση- έπρεπε να προσκομίσει βεβαίωση ότι τα φορτία που μετέφερε κόστιζαν 60 δολάρια ανά βαρέλι ή λιγότερο. Το ανώτατο όριο τέθηκε επίτηδες ψηλά – οι ΗΠΑ ήθελαν να συνεχίσει να ρέει το ρωσικό αργό – και οι δύο νεοσύστατοι φορτωτές χρησιμοποιούν πολλές δυτικές ασφάλειες.
Περίπου τα τρία τέταρτα του στόλου της Gatik καλύπτονται από ασφαλιστικούς οργανισμούς στο πλαίσιο του International Group of Protection and Indemnity Clubs στο Λονδίνο, όπως δείχνουν τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg. Για την Fractal, το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο.
Και οι δύο εταιρείες έχουν πολλά πλοία στον στόλο τους που καλύπτονται από έναν από τους 13 οργανισμούς-μέλη του Διεθνούς Ομίλου, την American Club, η έδρα της οποίας βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με τα στοιχεία του κλάδου που συγκέντρωσε το Bloomberg.
Η Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν υπέγραψαν το ανώτατο όριο τιμών, ούτε έχουν επιβάλλει άλλες κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν νόμιμα τις δυτικές υπηρεσίες, υπό την προϋπόθεση ότι παρέχουν βεβαίωση πως τα φορτία αγοράστηκαν με ή κάτω από το ανώτατο όριο.
Ship to ship μέσω… Καλαμάτας
Η παλαιότερη καταγεγραμμένη αγορά δεξαμενόπλοιου της Gatik ήταν τον Ιούνιο του 2022, ενώ η πιο πρόσφατη τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με την VesselsValue, μια εταιρεία που παρακολουθεί την πώληση και την αγορά εμπορικών πλοίων. Η αγορά της Fractal έγινε τον ίδιο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Equasis.
Το δεξαμενόπλοιο Jumbo της Gatik, παρατηρήθηκε να προσεγγίζει το λιμάνι Ust-Luga στη Βαλτική Θάλασσα της Ρωσίας στις 11 Φεβρουαρίου. Τώρα βρίσκεται κοντά στην Καλαμάτα στην Ελλάδα, ένα δημοφιλές σημείο για τη μεταφορά φορτίων ρωσικού πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο, σύμφωνα με το Bloomberg. Το πλοίο τέθηκε υπό τη διαχείριση της Gatik στις 3 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την Equasis.
Η Ρωσία εξήγαγε περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως από τα λιμάνια της τους δύο μήνες μετά την επιβολή του πλαφόν και της απαγόρευσης εισαγωγών από την ΕΕ, στις 5 Δεκεμβρίου, σημειώνοντας μικρή μεταβολή σε σχέση με τους δύο προηγούμενους μήνες. Οι δύο εταιρείες αποτελούν μέρος του νέου δικτύου εφοδιαστικής αλυσίδας που επιτρέπει να συμβεί αυτό.
Άγνωστοι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες
Ούτε η Gatik ούτε η Fractal αναφέρονται ως πραγματικοί ιδιοκτήτες των δεξαμενόπλοιων του στόλου τους, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα εκμεταλλεύονται τα πλοία για λογαριασμό άλλων, η ταυτότητα των οποίων συχνά δεν δημοσιοποιείται. Περιγράφονται ως οι «εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες» των πλοίων τους.
Αυτή είναι μια συνηθισμένη μορφή ιδιοκτησίας πλοίου στη ναυτιλιακή βιομηχανία, αλλά δεν υποδηλώνει τον πραγματικό ιδιοκτήτη του πλοίου.
«Βλέπουμε πόσο εύκολη είναι η μεταβίβαση της ιδιοκτησίας σε αυτούς τους μεγάλους, νέους ομίλους», δήλωσε ο Steve Cicala, συνδιευθυντής του Project on the Economic Analysis of Regulation στο National Bureau of Economic Research.
