Ο Παντελής , πρόεδρος του νέου Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), είχε δηλώσει παλαιότερα ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία συμβάλλει μόνο με 0,7% στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας μας αν και δαπανά το 3% και πλέον της ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες.
Στην Τουρκία , η σχέση είναι ίσα βάρκα, ίσα νερά. Μερικές από τις αμυντικές βιομηχανίες της συγκαταλέγονται στις 100 μεγαλύτερες στον κόσμο. Όμως, αυτό δεν είναι τυχαίο.
Μετά την επιβολή του αμερικανικού κυπριακού εμπάργκου όπλων στην Τουρκία για την εισαγωγή στο 1974 , οι γείτονες συνειδητοποίησαν πόσο ευάλωτοι ήταν. Έβαλαν λοιπόν στόχος να αναπτύξουν τη δική τους εγχώρια αμυντική βιομηχανία με σχέδιο σε βάθος χρόνου για να είναι όσο πιο δυνατόν.
Τους πήρε μερικές δεκαετίες αλλά πλέον η Τουρκία βρίσκεται κοντά στον στόχο της. Η εγχώρια προστιθέμενη αξία των όπλων που παράγει ξεπερνά το 70%-80% σε πολλές περιπτώσεις όπως λένε οι ίδιοι.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό σε περίοδο πολέμου γιατί τότε χρειάζεσαι συνεχή ανεφοδιασμό σε πυρομαχικά, ανταλλακτικά, επισκευές όπλων. Για φανταστείτε να περιμένετε ποτέ θα έλθετε κάποια ανταλλακτικά ή ειδικοί από το εξωτερικό. Ή ακόμη χειρότερο να μπλοκάρεται η λειτουργία τους, π.χ. αεροσκάφη F-35, κατ’ εντολή ξένης χώρας.
Αντίθετα, η Ελλάδα επικεντρώθηκε στην αγορά πολεμικού υλικού από το εξωτερικό χωρίς συνεκτικό σχέδιο για την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Τουλάχιστον, το 1995-1996 φρόντισε στα συμβόλαια αγοράς ξένων οπλικών συστημάτων να υπάρχει ρητή δέσμευση όπως το 30% της παραγγελίας κατασκευαστεί στην Ελλάδα. Επιπλέον, το αντισταθμιστικό0% θα ήταν αντισταθμιστικά1 π.χ. αγορά άλλων ελληνικών προϊόντων, ισχυρίζονται άνθρωποι του χώρου.
Οι ξένες εταιρείες ελέγχονταν αν τηρούσαν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις από την Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕ) στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Αν δεν τις τηρούσαν προβλεπόταν πέναλτι.
Αρκετές ελληνικές εταιρείες εξοπλισμού εξοπλισμού από αυτούς τους κανονισμούς. Η παραγγελία π.χ. για τα τεθωρακισμένα Λέοπαρντ ύψους 1,7 δις. ευρώ εμπεριείχε τέτοια δέσμευση των Γερμανών. Η ΜΕΤΚΑ , η οποία κατασκευάζει το σκάφος και μέρος του πύργου των Λέοπαρντ για λογαριασμό των Γερμανών, ήταν μια από αυτές που επλήγησαν από εκείνη την πολιτική.
Όμως, η βιομηχανική επιστροφή του 30% με το 10% των offsets για στρατιωτικές παραγγελίες εγκαταλείφθηκε στις αρχές της οικονομικής κρίσης το 2011 .
Η τωρινή κυβέρνηση δεν φρόντισε να επαναφέρει τους όρους στις νέες παραγγελίες πολεμικού υλικού. Ετσι, η Ελλάδα έχει προμηθευτεί τα μαχητικά Ραφάλ, τις φρεγάτες Belhara και πάει να αγοράσει τα αεροσκάφη F-35 χωρίς καμία πρόβλεψη για βιομηχανικές επιστροφές ή offsets. Για την ακρίβεια, οι Γάλλοι της Ναυτικής έδωσαν το 12% σε επιστροφές ως ένδειξη καλής θέλησης αν και δεν είχαν συμβατική υποχρέωση. Ίσως γιατί περίμεναν νέες παραγγελίες για 4η φρεγάτα, κορβέτες κ.τλ.
Η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο πακέτο εξοπλισμών για την περίοδο μετά το 2028 και είναι λογικό να προσδοκά σε χρηματοδοτικές διευκολύνσεις από την ΕΕ στα πλαίσια του προγράμματος ReArm. θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν η συμβατική υποχρέωση των ξένων πωλητών πολεμικού υλικού στην Ελλάδα θα αναβιώσει ή όχι.
Δεν θα αναφερθούμε στην απουσία κατευθυντηρίων γραμμών από το κέντρο κατά τα πρότυπα άλλων χωρών. Μέχρι κι η Κύπρος έχει αποκτήσει ένα όργανο γι’ αυτό τον σκοπό που υπάγεται στο Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Πράγματι, η μεγάλη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών από τη Γερμανία κι άλλες χώρες στην ΕΕ θα ωφελήσει τις οικονομίες τους, όσο και τους εμπορικούς εταίρους τους όπως η Ελλάδα. Είναι κρίμα που η χώρα μας δεν μπορεί να κεφαλαιοποιήσει τις δυνατότητες του ReArm γιατί είναι κυρίως εισαγωγέας οπλικών συστημάτων άλλων χωρών.
Όμως, έτσι, δεν ισχυροποιείται ούτε η εθνική άμυνα , τουλάχιστον όσο θα μπορούσε, ούτε η εθνική οικονομία.
